Teamontwikkeling als bewust proces

De vier dimensies van effectieve teams

Effectieve teams blijken steeds op dezelfde punten goed te scoren. Wij beschrijven de punten die van doorslaggevend belang zijn voor het succes van teams in De 4 Dimensies van Effectieve Teamontwikkeling:

1. Bestaansrecht: hiervoor zijn wij bij elkaar
2. Inrichting: zo zijn wij georganiseerd
3. Dynamiek: zo werken wij samen
4. Omgeving: dit is het krachtenveld

Download dit artikel in PDF formaat: Wanneer teams iets toevoegen Vaktijdschrift Opleiding en Ontwikkeling, september 2006. Download dit artikel (PDF 216 kB)

 
De 1e Dimensie: Bestaansrecht

Een team is op aarde voor een bepaalde reden. Zij dienen een doel en zijn verantwoordelijk voor het behalen van een resultaat. Succesvolle teams zijn in staat zich te verbinden aan het doel en een scherpe focus op het eindresultaat te houden. Het doel en de concrete resultaten vormen de reden waarom mensen zich verbinden aan een team. De belangrijkste vraag die ieder team moet kunnen beantwoorden is dan ook: In hoeverre is uw doordrongen van hun bestaansrecht en hebben ze zich gecommitteerd aan de te behalen doelen?

Een effectief team formuleert niet alleen doelen en resultaten maar bewaakt ook de voortgang en evalueert op gezette tijden de resultaten en leert van die evaluatie.

 Uitspraken van teams die worstelen met hun bestaansrecht:

• "In ons team zijn we niet in staat onze eigen toegevoegde waarde te formuleren".
• "In ons team vinden we niet allemaal hetzelfde belangrijk"
• "Of ze het nu leuk vinden of niet; we gaan die kant op en ze moeten wel mee"
• "Hoe voorkom ik dat al onze intenties verzanden en in een bureaula verdwijnen?"

De 2e Dimensie: Inrichting

Om de doelstellingen te realiseren moet het team op een bepaalde manier ingericht worden. Uitgangspunten hierbij:

• Het team heeft een duidelijke taak
  De taak is helder omschreven en afgebakend, teamleden kunnen zelfstandig werken en de taak bevat voldoende variatie.
• het team klopt qua samenstelling
  De teamleden die de afgesproken taken en activiteiten uitvoeren zijn toegerust met de juiste inhoudelijke expertise; hebben competenties en kwaliteiten die aansluiten bij hun taken en benutten de aanwezige kwaliteiten maximaal.
• Het team heeft een eigen teamstructuur
  In een effectief team zijn informatiestromen goed georganiseerd. Kennis wordt gedeeld en de verschillende overlegvormen ondersteunen de uitvoering van de taak.

 Uitspraken van teams die worstelen met hun inrichting:

• "De informatie is versnipperd over mijn teamleden. Hoe houd ik dat bij elkaar?"
• "Moet ik het werk verdelen in twee kleinere teams of juist niet?"
• "Wij hebben een prachtige planning. Maar niemand houdt zich eraan."
• "Mijn mensen zijn meer tijd kwijt aan allerlei projecten dan aan hun eigen werk".
• "Als mensen vertrekken raak ik ook hun kennis kwijt"
• " In onze organisatie wordt meer overlegd en dan gewerkt. Is dat normaal?"

De 3e Dimensie: Dynamiek

Samenwerken is eigenlijk in staat zijn om de diversiteit in een team, ook aanwezig in een team van gelijkgestemden, om te zetten in een drijvende kracht. Dat is hoe dan ook eerst lastig voor een team en vooral ook voor de leidinggevende. Een succesvol team is het team dat het lukt om de verschillen 1) te overbruggen en 2) ten volle weet te benutten. Zo ontstaat het noodzakelijke vertrouwen om echt samen te werken.

Uitspraken van teams die worstelen met hun dynamiek:

• "Tijdens onze werkoverleggen praat iedereen door elkaar."
• "Was ons team net lekker op dreef gaan er twee belangrijke mensen weg. Moet ik nu weer helemaal opnieuw beginnen?"
• "In mijn team zit één notoire dwarsligger. Hoe ga ik daarmee om?"
• "Er is de laatste tijd veel haat en nijd binnen ons team. Wat moet ik doen?"
• "Er wordt erg veel geroddeld, ik wil graag een open en eerlijke cultuur."
• "Iedereen komt met al z'n vragen bij mij. Ik wil graag dat ze zelfstandiger gaan werken".

De 4e dimensie: Omgeving

Want die omgeving is voor het team van groot belang. Zij opereert niet in een vacuüm maar maakt onderdeel uit van een groter geheel. Een effectief team kan rustig omgaan met de invloed van de omgeving en kan ook de omgeving beïnvloeden. Zodat ook die samenwerkingsrelaties verbeteren en gaan bijdragen aan het organisatiebelang.

Uitspraken van teams die worstelen met hun omgeving:

• "Hoe krijg ik ons teamplan nu geaccepteerd bij de directie?"
• "Wat zouden onze klanten vinden van onze nieuwe productlijn?"
• "Ons team is zo druk aan het werk dat het soms lijkt alsof we vergeten voor wie we het doen".
• "Wij worden stelselmatig tegengewerkt door bepaalde afdelingen binnen onze organisatie. Zo kunnen wij onze doelen toch nooit halen."